Her ihracat sevkiyatı, mallarla birlikte küçük ve sabit bir belge seti taşır: bir ticari fatura, bir çeki listesi, gemi hattı düzenlediğinde bir konşimento ve alıcının ülkesi istediğinde bir menşe şahadetnamesi. Bir merchandiser veya fabrikanın kendi sevkiyat görevlisi, bunları mallar limana ulaşmadan önce hazırlar, çünkü gemi hattı bunlar olmadan bir konteyneri yüklemez ve banka da bunlar olmadan bir akreditif kapsamında ödemeyi serbest bırakmaz.
Bu beceri olmadan, bir fabrika eksik belgeyi ancak limanda, konteyner zaten rezerve edilmiş ve mallar zaten paketlenmişken öğrenir; kaçırılan bir sefer, belgeyi önceden hazırlamanın aldığı bir saatten çok daha pahalıya mal olur. Bu ders temel belge setini adlandırır, her belgeyi Sipariş A'nın sabit 16 haftalık zaman çizelgesinde konumlandırır ve bir fabrikanın bu seti gerçek bir sipariş için hazırladığı vakayı işler.
İhtiyacınız olan: bu kursta önceki bir ders yok; bu, kursun ilk dersidir. Bu akademide başka yerlerde de kullanılan Sipariş A'nın sabit FOB'u ve 16 haftalık zaman çizelgesi hakkında genel bir aşinalık varsayılır.
Bu dersin sonunda şunları yapabilirsiniz:
Burada kapsanmayan: bir ticari fatura ve çeki listesinin tam olarak ne beyan etmesi gerektiği ve ikisinin neden eşleşmesi gerektiği, 14.2.2 dersinin kendi konusudur. Bir konşimentoyu ayrıntılı okumak 14.2.3 dersinin kendi konusudur. Menşe şahadetnamesinin kendisi 14.2.4 dersinin kendi konusudur.
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Ticari fatura | Sevk edilen malların fiyatını ve değerini ayrıntılı olarak beyan eden, hem gümrük hem de banka tarafından kullanılan belge. |
| Çeki listesi | Malların fiilen nasıl paketlendiğini beyan eden belge: her kolide kaç adet olduğu, ağırlığı ve toplam kaç koli olduğu. |
| Konşimento | Gemi hattının malların fiilen gemiye yüklendiğini kanıtlayan belgesi; tarihi, FOB devrinin yasal kaydıdır. |
| Menşe şahadetnamesi | Ticaret odası gibi tanınmış bir kurum tarafından düzenlenen veya damgalanan, malların fiilen üretildiği ülkeyi beyan eden ve alıcının gümrük idaresi tarafından doğru vergi oranını uygulamak için kullanılan belge. |
| Akreditif | Sevkiyat belgeleri siparişin kendi şartlarıyla tam olarak eşleştiğinde fabrikaya tam ödeme yapılacağına dair resmi bir banka sözü. |
Neredeyse her ihracat sevkiyatının taşıdığı temel seti dört belge oluşturur. Ticari fatura ve çeki listesi fabrikanın kendi belgeleridir; ikisi de mallar limana ulaşmadan önce tamamlanmalı ve kontrol edilmelidir, çünkü hem gemi hattı hem de varış gümrüğü ikisini de okur. Konşimento fabrikanın kendi belgesi değildir; gemi hattı bunu ancak mallar fiilen yüklendiğinde düzenler, dolayısıyla bu andan önce var olamaz. Bir menşe şahadetnamesi her zaman gerekli değildir; bazı alıcı ülkeleri bir vergi oranı veya ticaret anlaşması avantajı uygulamak için bunu ister, bazıları istemez, bu yüzden bir fabrika her zaman gerektiğini varsaymak yerine alıcının kendi talimatlarını kontrol eder.
| Neyin farklı olabileceği | Karşılaşacağınız biçimler | Neden önemli |
|---|---|---|
| Northline Apparel üzerinden Sipariş A gibi, akreditifle ödenen ihracat, siparişe göre üretim | Banka, elindeki ticari fatura, çeki listesi ve konşimento akreditifle tam olarak eşleşmedikçe ödemeyi serbest bırakmaz. | Bir akreditif altında bir belge uyuşmazlığı, mallar zaten sevk edildikten sonra bile ödemeyi geciktirebilir. |
| Akreditif olmadan açık hesapla ödenen, siparişe göre üretim ihracatı | Aynı temel belgeler gemi hattı ve gümrük tarafından hâlâ gereklidir, ancak hiçbir banka bunları ödeme şartlarına göre kontrol etmez. | Belge setinin akreditifin varlığı yüzünden değil, sevkiyat ve gümrük tarafından belirlendiğini doğrular. |
| Cedar & Co. için bir parti gibi, yerli, stoğa göre üretim malları | Konşimento veya menşe şahadetnamesi hiç gerekmez; bir teslimat notu ve yerli fatura yeterlidir. | Tam dört belgelik ihracat setinin sınırı geçmekle tetiklendiğini, malların üretilmesi veya paketlenmesiyle değil olduğunu gösterir. |
| Sipariş A gibi kesim-dikim bir tişört değil, çorap, havlu veya ev tekstili siparişi | Aynı dört belge mantığı değişmeden uygulanır; yalnızca fatura ve çeki listesindeki mal tanımı değişir. | Belge setinin kesim-dikim hazır giyime özgü değil, ihraç edilen her ürün ailesi için genel olduğunu doğrular. |
Delta Garments'ta merchandiser olan Mona, Northline Apparel için %5 komisyonla çalışan Mısır'daki acente Meridian Sourcing aracılığıyla düzenlenen Sipariş A'nın Northline Apparel'e sevkiyatını hazırlıyor. Sipariş A akreditifle ödeniyor, bu yüzden Mona bankanın ödemeyi serbest bırakmadan önce her belgeyi buna göre kontrol edeceğini biliyor. Bitmiş, paketlenmiş mallardan ticari fatura ve çeki listesini hazırlıyor ve yükleme fiilen gerçekleştiğinde gemi hattının konşimentoyu düzenlemesini bekliyor. Northline'ın kendi ülkesi bir tane istediği için, liman kesim tarihinden yeterince önce Mısır Ticaret Odası'ndan bir menşe şahadetnamesi de talep ediyor.
Hesaplanan rakamSipariş A'nın sabit zaman çizelgesi, liman kesiminin 13. günde ve seferin 16. günde olduğu 16 haftalık bir programda "muayene, paketleme ve belgeler" için bir hafta ayırır.
Yaygın bir hata, belirli alıcı ülkesinin fiilen ne gerektirdiğini kontrol etmek yerine, her ihracat sevkiyatı için bir menşe şahadetnamesinin gerekli olduğunu veya hiçbir zaman gerekli olmadığını varsaymaktır. Hiçbir zaman gerekli olmadığını varsaymak, sevkiyatı vardığı anda alıcının gümrüğünde takılı bırakabilir, çünkü gümrük beklemediği bir belge olmadan doğru vergi oranını uygulayamaz; her zaman gerekli olduğunu varsaymak ise sevkiyatın gerçekte ihtiyaç duymadığı bir belgeyi talep ederek günler kaybedebilir, oysa bu günler her zaman gerekli olan iki belgeye ayrılabilirdi.
Bir sevkiyat fabrikadan çıkabilmeden önce, küçük bir belge seti hazır olmalıdır. Bunlardan ikisi, fiyat ve değeri gösteren fatura ve malların nasıl paketlendiğini gösteren liste, fabrikanın kendi kağıtlarıdır ve mallar limana ulaşmadan önce tamamlanmalıdır. Bunlardan biri, malların fiilen yüklendiğini kanıtlayan kağıt, yalnızca yükleme gerçekleştiğinde var olur, bu yüzden bundan daha erken hazır olamaz. Dördüncüsü, hangi ülkenin malları ürettiğini beyan eden bir kağıt, yalnızca alıcının kendi ülkesi bunu istediğinde gereklidir, bu yüzden tahmin etmek yerine kontrol etmek işe yarar. Bir sevkiyatın seferini kaçırmasına neden olan şey, belgelerin kendisi değil, bu zamanlama hatasıdır.
Delta Garments'ta üretim müdürü olan Karim, Mona'nın fabrikadan bir günlüğüne uzakta olduğu sırada onun isteği üzerine, liman kesiminden iki gün önce Sipariş A'nın belge dosyasını kontrol eder.
Karim'in okuduğu belge:
Karim, aynı gün teslimatı garanti etmek için ticaret odasının kendi ekspres ücretini ödemek pahasına da olsa menşe şahadetnamesini bugün mü talep etmeli, yoksa Mona'nın yarın dönmesini bekleyip normal süreçle mi talep etmeli? Cevabı açmadan önce karar verin.
Karim, Mona'yı beklemek yerine bugün ekspres ücreti ödeyerek menşe şahadetnamesini talep etmelidir.
İlk gerçek. Ticaret odasının kendi beyan ettiği süre iki iş günüdür ve liman kesiminden önce yalnızca iki gün kalmıştır; yarına kadar beklemek en fazla bir iş günü bırakır ki bu, odanın normal süreci tarafından garanti edilmez.
İkinci gerçek. Northline'ın kendi talimatları, menşe şahadetnamesi olmayan malların varış gümrüğünde bekletilebileceğini belirtir; bu, tek bir ekspres ücretinden çok daha uzun bir gecikmeye ve çok daha fazla maliyete yol açar.
Mona'nın dönüşünü beklemek, menşe şahadetnamesinin kesimden önce hiç alınamama riskini taşır; bu da tüm sevkiyatı 16. gün seferinin ötesine geciktirir ya da eksik gönderir, bugün ödenen ekspres ücretin önlediği bir gümrük bekletme riskini doğurur.
Sipariş A'nın sabit rakamlarına dayanarak: menşe şahadetnamesi gibi eksik bir belge ancak liman kesimine yakın fark edilirse, fabrika bazen seferi hâlâ yakalamak için kalan programı başka bir yerde sıkıştırmak zorunda kalır; Sipariş A için zaten sabitlenmiş aynı fazla mesai oranıyla, parça başına USD 0,15, siparişin 15.000 parçası üzerinden toplam USD 2.250 (0,15 × 15.000). Sipariş A'nın toplam kârı olan USD 3.900 (0,26 × 15.000) karşısında, bu, siparişin toplam kârının yaklaşık %58'inin, alıcının belge gereksinimlerini zamanında kontrol etmenin gerektirmeyeceği bir programı sıkıştırmaya harcanması anlamına gelir.
İhracat belge kontrol listesini açın ve bir sevkiyat için her temel belgeyi (ticari fatura, çeki listesi, konşimento, gerekliyse menşe şahadetnamesi), hazır olup olmadığını ve siparişin zaman çizelgesinde hangi noktaya kadar gerekli olduğunu kaydedin. Bir belgesi işaretlenmemiş kontrol listesi henüz tamamlanmış sayılmaz. İndirme bağlantısı: `templates/T14-C02-export-documentation-checklist.xlsx`.
1. Konşimento neden diğer üç temel belgeden önce hazırlanamaz?
2. İşlenen senaryoda, Karim neden Mona'nın dönüşünü beklemek yerine ticaret odasının ekspres ücretini ödemelidir?
3. Başka bir sevkiyat, hiç menşe şahadetnamesi gerektirmeyen bir alıcı ülkesine gönderiliyor. Fabrika bu belge konusunda ne yapmalıdır?
| TR | EN | AR | FR | Anlamı |
|---|---|---|---|---|
| Ticari fatura | Commercial invoice | الفاتورة التجارية | Facture commerciale | Sevk edilen malların fiyatını ve değerini beyan eden, gümrük ve banka tarafından kullanılan belge. |
| Çeki listesi | Packing list | قائمة التعبئة | Liste de colisage | Malların nasıl paketlendiğini beyan eden belge: her kolide kaç adet olduğu ve toplam kaç koli olduğu. |
| Konşimento | Bill of lading | بوليصة الشحن | Connaissement | Gemi hattının malların yüklendiğini kanıtlayan belgesi; tarihi, FOB devrinin yasal kaydıdır. |
| Menşe şahadetnamesi | Certificate of origin | شهادة المنشأ | Certificat d'origine | Ticaret odası gibi tanınmış bir kurum tarafından düzenlenen veya damgalanan, malların üretildiği ülkeyi beyan eden ve alıcının gümrük idaresi tarafından doğru vergi oranını uygulamak için kullanılan belge. |
| Akreditif | Letter of credit | اعتماد مستندي | Lettre de crédit | Sevkiyat belgeleri siparişle eşleştiğinde fabrikaya ödeme yapılacağına dair bir banka sözü. |
Bir sonraki ders, bu dersin yalnızca adını verdiği iki belgeyi açar ve her birinin tam olarak ne beyan etmesi gerektiğini ve ikisinin neden satır satır eşleşmesi gerektiğini öğretir. Kurs haritasına dön