Kurs içeriği
Temel Düzey · Kurs 2: Yapay ve Sentetik Elyaflar · Ders 1 / 5

Yapay selülozik elyaf ile sentetik elyaf arasındaki fark

Seviye: Temel DüzeySüre: 40 dakikaKullanılan sipariş: A (T-shirt)Araç: Yapay elyaf referans tablosu
Bu ders bir kumaş spesifikasyonunu okuyan, yazan veya kontrol eden herkes içindir: bir merchandiser, bir üretim ekibi, bir alıcı, bir tekstil fabrikası çalışanı veya bu işe yeni başlayan biri. Bu parkurun Kurs 1'i (Doğal Elyaflar) faydalı bir arka plandır ama gerekli değildir. Rakamlar metrik birimlerde öğretici örneklerdir. İş yerinde, kendi siparişinizin gerçek elyaf içeriğini kullanın.
AlıcıNorthline Apparel (yurt dışında bir giyim markası)
FabrikaDelta Garments (konfeksiyon fabrikası)
ÜrünTek renk, temel pamuklu T-shirt
Elyaf içeriği%100 pamuk, Ne 30/1 taranmış, 180 GSM tek jarse
Miktar15,000 adet
TakvimOnaylanan siparişten mağaza rafına kadar 16 hafta
02Giriş

Bu sayfa yapay selülozik bir elyafı sentetik bir elyaftan ayıran tek cümlelik testi açıklar

Bu sayfa yapay selülozik bir elyafı sentetik bir elyaftan ayıran tek cümlelik testi açıklar; bir kumaş spesifikasyonunu okuyan, yazan veya kontrol eden herkes içindir: bir merchandiser, bir üretim ekibi, bir alıcı, veya bu işe yeni başlayan biri. Bu ders ürün akışını öğretir: yapay bir elyafın yapıldığı başlangıç maddesi, onun nasıl davrandığını, nasıl tedarik edildiğini ve bir müşteriye nasıl anlatıldığını belirler.

Bu parkurun Kurs 1'i net bir çizgi çizmişti: doğal bir elyaf bir bitki veya hayvan tarafından yetiştirilir, başka hiçbir şey bu şartı karşılamaz. Bu testte başarısız olan her şey yapaydır, ama "yapay" tek bir şey değildir. İkiye ayrılır, ve bu iki aile o kadar farklı davranır ve parçalanır ki, ikisini bir sayarak çalışmak gerçek bir hatadır.

Bunu bilmeden, bir merchandiser bir tasarım dosyasında "viskoz" okur ve alışkanlıkla onu sentetik diye adlandırır, veya bir müşteriye yapay bir elyafın otomatik olarak plastik kökenli olduğunu söyler. Bu ayrımı kaçıran bir üretim müdürü, yanlış türde bir kumaş tedarikçisine yönelebilir. Yapay bir elyafın hangi aileye ait olduğunu bilmek, size tek adımda, onun kabaca neyden yapıldığını ve nasıl davrandığını söyler.

03Başlamadan önce

Neye ihtiyacınız var, ve bu ders neyi kapsamıyor

İhtiyacınız olan: bu parkurun Kurs 1'i (Doğal Elyaflar), özellikle doğal bir elyafın bir bitki veya hayvan tarafından yetiştirildiğini bilmek. Faydalı bir arka plandır, gerekli değildir.

Bu dersin sonunda şunları yapabilirsiniz:

  • yapay selülozik elyafları sentetik elyaflardan ayıran tek cümlelik testi söylemek;
  • her ailenin başlangıç maddesini adlandırmak: selülozik için odun hamuru, sentetik için petrokimyasallar;
  • kısa bir elyaf adı listesini doğal, yapay selülozik veya yapay sentetik olarak sınıflandırmak;
  • her yapay elyafı "sentetik" olarak adlandırmanın neden yalnızca bir kelime tercihi değil, gerçek bir çalışma hatası olduğunu açıklamak;
  • bir spesifikasyon tablosunda "viskoz" gibi bir elyaf adını okumak ve hangi tedarikçi ilişkisini gerektirdiğini söylemek.

Burada kapsanmayan: polyester ve naylonun gerçekte petrokimyasallardan nasıl üretildiği (ders T02-C02-L02); viskoz, modal ve liyoselin birbirinden daha ayrıntılı nasıl farklılaştığı (ders T02-C02-L03); küçük bir elastan yüzdesinin bir kumaşın esneme performansını nasıl değiştirdiği (ders T02-C02-L04); yeni bir ürün briefi için doğru yapay elyafı veya karışımı seçmek (ders T02-C02-L05).

04Temel terimler

Bu derste karşılaşacağınız kelimeler

TerimAnlamı
Yapay elyafDoğrudan bir bitki veya hayvan tarafından yetiştirilmek yerine bir fabrikada üretilen bir elyaf; selülozik ve sentetik ailelerine ayrılır.
Selülozik elyafGenellikle odun hamuru olan doğal bitkisel selülozdan başlayıp kimyasal olarak elyafa işlenen yapay bir elyaf; örneğin viskoz.
Sentetik elyafPolyester, naylon veya elastan gibi, petrokimyasallardan inşa edilen yapay bir elyaf.
Odun hamuruİşlenmiş bitkisel selüloz; bir selülozik elyafın bir fabrikada elyafa dönüşmeden önce yapıldığı doğal başlangıç maddesi.
PetrokimyasalPetrolden rafine edilen kimyasal bir yapı taşı; bir sentetik elyafın inşa edildiği başlangıç maddesi.
Biyolojik olarak parçalanabilirZamanla doğal olarak parçalanabilme özelliği; selülozik elyaflar biyolojik olarak parçalanabilir çünkü başlangıç maddeleri bitkisel selülozdur, çoğu sentetik elyafın aksine.
05Öğretim
Kural

Yapay elyaf başlangıç maddesine göre iki aileye ayrılır: selülozik odun hamurundan, sentetik petrokimyasallardan

Tüm yapay elyaflar, doğrudan elyaf olarak yetiştirilmek yerine bir fabrikada üretilir; bu, onları zaten Kurs 1'deki dört doğal elyaftan ayırır. Ama "yapay" tek bir aile değildir; başlangıç maddesine göre ikiye ayrılır. Selülozik bir elyaf, bir fabrikanın kimyasal olarak elyafa işlediği doğal bitkisel selüloz olan odun hamurundan başlar. Sentetik bir elyaf, bir fabrikanın elyaf haline getirmek üzere inşa ettiği, petrol kökenli kimyasal yapı taşları olan petrokimyasallardan başlar. Her iki aile de pamuk veya yün gibi yetiştirilmez; ikisi de başlangıç maddesini kullanılabilir bir elyafa dönüştürmek için bir fabrikaya ihtiyaç duyar. "Yapay" kelimesinin doğru ve daha geniş terim olmasının, "sentetik"in ise onun yalnızca iki ailesinden birini tanımlamasının nedeni tam olarak budur.

Yapay selülozikOdun hamurundan başlardoğal bitkisel selülozViskoz, modal, liyoselbiyolojik olarak parçalanabilir, bitkiselYapay sentetikPetrokimyasallardan başlarpetrol kökenli yapı taşlarıPolyester, naylon, elastanaynı şekilde parçalanmaz
Yapay elyaflar başlangıç maddesine göre net biçimde iki aileye ayrılır. Selülozik elyaflar odun hamurundan başlar; sentetik elyaflar petrokimyasallardan başlar. Hiçbir aile doğal bir elyaf gibi yetiştirilmez.
Gerçek hayatta karşılaştıklarınız

Bu işin gerçekte karşılaştığı yapay selülozik ve sentetik elyaflar, ve bu ayrımın neden önemli olduğu

Bu işe yeni başlayan bir kişi düzenli olarak altı yapay elyaf adıyla karşılaşır. Her birini dokunuşuna veya fiyatına göre değil, başlangıç maddesine göre sınıflandırmak, hangi tedarikçi ilişkisini ve bakım profilini gerektirdiğini bilmenin tek güvenilir yoludur.

ElyafAile ve başlangıç maddesiSizin için neden önemli
ViskozYapay selülozik, odun hamurundanYumuşak, emici, iyi dökülür, biyolojik olarak parçalanabilir; ders T02-C02-L03'te kapsanır
ModalYapay selülozik, odun hamurundanViskozdan daha güçlü ve daha çekmeye dirençli; ders T02-C02-L03'te kapsanır
LiyoselYapay selülozik, odun hamurundanIslakken ve kuruyken güçlü, daha kontrollü bir üretim süreci; ders T02-C02-L03'te kapsanır
PolyesterYapay sentetik, petrokimyasallardanHızlı kurur, kırışmaya dirençli, aynı şekilde parçalanmaz; ders T02-C02-L02'de kapsanır
NaylonYapay sentetik, petrokimyasallardanGüçlü, ağırlığına göre esnek, aşınmaya dirençli; ders T02-C02-L02'de kapsanır
ElastanYapay sentetik, petrokimyasallardanEsner ve şeklini geri kazanır, küçük bir yüzdeyle karıştırılır; ders T02-C02-L04'te kapsanır

Bu tablonun düzelttiği yaygın karışıklık: birçok kişi her yapay elyafı genel bir terim olarak "sentetik" diye adlandırır, bu da viskoz gibi bitkisel bir elyafı yanlışlıkla polyester gibi petrol kökenli bir elyafla bir araya koyar. İki aile farklı davranır, farklı bakım ister ve farklı parçalanır, dolayısıyla bir merchandiser'ın kullandığı terim yalnızca bir kelime tercihi değildir; müşteriye ne beklemesi gerektiğini söyleyen şeyi değiştirir. Aynı ayrım hazır giyimin ötesinde de önemlidir: viskoz karışımlı bir çarşaf gibi bir ev tekstili kumaşı, bir viskoz bluzu uygun yapan aynı yumuşaklık ve dökülme nedeniyle seçilirken, polyester tabanlı bir çorap veya spor parçası, bir polyester T-shirt'ü uygun yapan aynı hızlı kuruma nedeniyle seçilir.

Takip ettiğimiz sipariş

Delta Garments, yalnızca Sipariş A'nın pamuğuyla çalıştıktan sonra ilk yapay elyafını fiyatlandırıyor

Delta Garments şimdiye kadar yalnızca Sipariş A'nın %100 pamuğuyla, Kurs 1'den doğal bir elyafla, çalışmıştır. Delta Garments'in üretim müdürü Karim, şimdi ilk kez, hiç pamuk olmayan bir kumaşı fiyatlandırması için görevlendiriliyor. Delta Garments'in olağan tedarikçi ilişkileri pamuk ipliği ve kumaşı için Nile Spinning ve Rowad Knits üzerine kuruludur; bu da onlar için gerçek bir ilktir. Karim herhangi bir şeyi fiyatlandırmadan önce, yeni kumaşın iki yapay aileden hangisine ait olduğunu bilmelidir, çünkü bir selülozik kumaş tedarikçisi ile bir sentetik elyaf tedarikçisi aynı ilişki değildir.

Tasarım dosyasındayeni kumaş adıKarim sınıflandırırselülozik mi sentetik miSelüloziktedarikçiSentetiktedarikçi
Karim bir tedarikçiyi fiyatlandırabilmeden önce yeni bir kumaş adını sınıflandırmalıdır. Aynı tasarım dosyası talebi, elyafın başlangıç maddesine bağlı olarak bir selülozik tedarikçiye veya bir sentetik elyaf tedarikçisine yol açar, asla ikisine birden.
Hesaplanan rakam

Bir sınıflandırma alıştırması: dört elyaf adını yetiştirilen, yapay selülozik veya yapay sentetik olarak sıralamak

Bu ders için yeni bir hesaplamaya gerek yoktur. Bunun yerine, pratik örnek bir sınıflandırma alıştırmasıdır. Pamuk, viskoz, polyester ve yün olmak üzere dört elyaf adı verildiğinde, bu dersin öğrettiği iki soruluk testi kullanarak her birini üç sütundan birine sıralayın: doğrudan bir bitki veya hayvan tarafından mı yetiştirildi, ve değilse, odun hamurundan mı yoksa petrokimyasallardan mı başlıyor.

Pamuk ve yün = doğrudan bir bitki veya hayvan tarafından yetiştirilir, ikisi de Kurs 1'den doğal elyaftır
ElyafYetiştirilen (doğal)Yapay selülozikYapay sentetik
PamukEvet, pamuk bitkisinden
ViskozEvet, odun hamurundan
PolyesterEvet, petrokimyasallardan
YünEvet, koyun yapağısından
Yöntem

Herhangi bir elyaf adını doğal, yapay selülozik veya yapay sentetik olarak sınıflandırmak için iki soruluk bir test

  1. Elyafın doğrudan bir bitki veya hayvan tarafından elyaf olarak yetiştirilip yetiştirilmediğini sorun. Bu, Kurs 1'in testidir. Cevap evetse, doğaldır, ve burada durursunuz.
  2. Cevap hayırsa, bir fabrika onu işlemeden önce elyafın neyden başladığını sorun. Her yapay elyafın tek bir başlangıç maddesi vardır, asla ikisi birden değil.
  3. Başlangıç maddesi genellikle odun hamuru olan doğal bitkisel selülozsa, onu yapay selülozik olarak adlandırın. Viskoz, modal ve liyosel hepsi böyle başlar.
  4. Başlangıç maddesi petrokimyasallarsa, onu yapay sentetik olarak adlandırın. Polyester, naylon ve elastan hepsi böyle başlar.
  5. Beşinci bir doğal elyaf olduğunu varsaymadan önce, spesifikasyon tablosundaki elyaf adını bu üç kategoriye göre kontrol edin.
Tuzak

Yapay veya üretilmiş olarak tanımlanan bir elyafın otomatik olarak petrol kökenli ve biyolojik olarak parçalanamaz olduğunu varsaymak

Yaygın bir hata, "yapay" veya "üretilmiş" olarak adlandırılan her elyafın, tıpkı polyester gibi, petrol kökenli ve biyolojik olarak parçalanamaz olması gerektiğini varsaymaktır. Viskoz, modal ve liyosel yapaydır, ama yenilenebilir, biyolojik olarak parçalanabilir bitkisel bir kaynaktan başlarlar; bu, polyester veya naylondan gerçekten farklı bir çevresel ve bakım profilidir. Bu hata bir kelime yanlışından daha fazlasına mal olur: bir müşteriye bir viskoz giysinin "plastik kökenli" olduğunu söyleyen bir merchandiser, parçalanma ve bakım hakkında yanlış bilgi verir, ve her yapay siparişin bir petrokimyasal elyaf tedarikçisi gerektirdiğini varsayan bir üretim müdürü tamamen yanlış bir tedarikçi ilişkisine yönelebilir; bu tam olarak Karim'in bu dersin iş yeri senaryosunda karşılaştığı durumdur.

06Basit sözlerle

Yapay, bir fabrikada yapılmış demektir, bir bitki veya hayvan tarafından yetiştirilmiş değil. Yapay, iki aileye ayrılır. Viskoz, modal veya liyosel gibi selülozik bir elyaf, doğal bitkisel bir madde olan odun hamurundan başlar, bu yüzden biyolojik olarak parçalanabilir. Polyester, naylon veya elastan gibi sentetik bir elyaf, petrol kökenli kimyasallar olan petrokimyasallardan başlar, bu yüzden aynı şekilde parçalanmaz. Her yapay elyafı "sentetik" diye adlandırmak yanlıştır, çünkü bu, bitkisel bir elyafı petrol kökenli bir elyafla yanlışlıkla bir araya koyar. Herhangi bir elyafı sınıflandırmak için iki soru sorun: bir bitki veya hayvan tarafından mı yetiştirildi, ve değilse, odun hamurundan mı yoksa petrokimyasallardan mı başlıyor.

07Hızlı kontrol
  • Yapay, bir fabrikada üretilmiş demektir, asla doğrudan bir bitki veya hayvan tarafından yetiştirilmemiştir.
  • Viskoz gibi yapay selülozik elyaflar, doğal bitkisel selüloz olan odun hamurundan başlar.
  • Polyester gibi yapay sentetik elyaflar, petrol kökenli kimyasallar olan petrokimyasallardan başlar.
  • "Sentetik", iki yapay aileden biridir, her yapay elyaf için kullanılan bir kelime değildir.
  • Yapay selülozik bir elyaf, çoğu sentetik elyafın olmadığı bir şekilde biyolojik olarak parçalanabilir.
  • Bir elyafı sınıflandırmak iki soru gerektirir: doğal mı yapay mı, ve yapaysa, odun hamuru mu petrokimyasal mı.
08İş yeri senaryosu

Yeni bir müşterinin tasarım dosyası, Delta Garments'tan ilk kez %100 viskoz fiyatlandırmasını istiyor

Delta Garments'in üretim müdürü Karim, yeni bir müşterinin bir bluz siparişi için tasarım dosyasını inceliyor. Delta Garments bu elyafı daha önce hiç fiyatlandırmamıştır. Karim'in önündeki gerçekler:

  • Müşteri Delta Garments için yenidir ve daha önce burada bir sipariş vermemiştir.
  • Sipariş bir bluz içindir, ve bu Karim'in gördüğü ilk pamuk dışı, doğal olmayan elyaf talebidir.
  • Delta Garments'in olağan kumaş tedarikçisi ilişkileri, Nile Spinning ve Rowad Knits aracılığıyla pamuk etrafında kuruludur.

Karim'in okuduğu belge, tasarım dosyasının kumaş spesifikasyonundan tek bir satır:

Kumaş: %100 viskoz, düz dokuma, 120 GSM.

Viskoz sentetik bir elyaf mıdır, ve Delta Garments bu siparişi fiyatlandırmak için bir petrokimyasal elyaf tedarikçisi ilişkisine mi ihtiyaç duyar? Cevabı açmadan önce karar verin.

Kararı göster

Viskoz yapaydır ama sentetik değildir. Bir fabrikanın daha sonra kimyasal olarak elyafa işlediği, bitkisel kökenli doğal bir selüloz olan odun hamurundan başlar; polyester veya naylonun inşa edildiği gibi petrokimyasallardan inşa edilmez.

Birlikte ele alındığında, iki gerçek Karim'e neye ihtiyacı olduğunu söyler. Önce, viskozun başlangıç maddesi: odun hamuru, doğal bitkisel bir selüloz, bu dersin selülozik aile için verdiği test. Sonra, bu başlangıç maddesinin tedarik için ne anlama geldiği: bir selülozik kumaş tedarikçisi bitkisel selülozu elyafa işler, bu bir petrokimyasal elyaf tedarikçisinden farklı bir iş ilişkisidir.

Karim bu sipariş için bir petrokimyasal elyaf tedarikçisi ilişkisine ihtiyaç duymaz; bir selülozik kumaş tedarikçisine ihtiyaç duyar, bu da bir polyester siparişinin ortaya koyacağından farklı bir tedarik sorusudur. Tek başına hiçbir gerçek yeterli değildir: viskozun yapay olduğunu, başlangıç maddesini bilmeden bilmek Karim'i hangi tedarikçiye yöneleceğini söyleyemez bırakırdı; önce "sentetik"i elemeden "selülozik" aile adını bilmek, müşterinin tasarım dosyasını cevapsız bırakırdı.

09Maliyeti

Yapay ve sentetiği birbirinin yerine kullanmanın güvende ve tedarik zamanında neye mal olduğu

Bu dersin maliyeti, tek bir dolar rakamı değil, güven ve zaman açısından çerçevelenmiştir, çünkü bu sipariş için henüz yeni bir kumaş maliyeti sabitlenmemiştir. Karim "yapay" ve "sentetik"i aynı kelime gibi ele alırsa, iki ayrı hataya mal olma riski taşır: bu viskoz sipariş için yanlış tedarikçi ilişkisini fiyatlandırmak, veya yeni müşteriye bir viskoz giysinin bitkisel kökenliyken "plastik kökenli" olduğunu söylemek.

Karşılaştırma için Sipariş A'nın sabit yapım maliyeti: 1.10 × 15,000 = 16,500 USD tüm siparişin kesimi ve dikişi için

Yeni bir müşterinin ilk siparişinde yanlış bir tedarik yaklaşımı, tam da Delta Garments'in ilişkinin sorunsuz başlamasına ihtiyaç duyduğu anda zaman kaybettirir; yanlış bir parçalanma iddiası ise müşteri hatayı fark ettiğinde yeniden kazanılması zor bir güvene mal olabilir. Düzeltme, fiyatlandırmadan önce başlangıç maddesi sorusunu sormaktan başka hiçbir şeye mal olmaz. Hiçbir şey söylememek, yukarıdaki 16,500 USD gibi sabit bir rakamın yakalayamayacağı gecikmiş bir teklif veya bir güven açığı riski taşır.

10Çalışma şablonu

Yapay elyaf referans tablosu: tedarik etmeniz veya kontrol etmeniz istenen her yapay elyaf için bunu doldurun

Bu tabloyu referans tablonuza kopyalayın. Her satırı hafızadan değil, gerçek bir spesifikasyondan doldurun. Sonraki dersler her satırı daha ayrıntılı olarak doldurur.

ElyafAile (selülozik/sentetik)Ana özellikTipik hazır giyim kullanımı
ViskozSelülozik (odun hamurundan)Yumuşak, iyi dökülür; ıslakken daha zayıfYumuşak dökülen dokuma ve örme kumaşlar
ModalSelülozik (odun hamurundan)Viskozdan daha güçlü ve daha çekmeye dirençliYumuşak, dayanıklı bir tutum gerektiren örgü
LiyoselSelülozik (odun hamurundan)Islakken ve kuruyken güçlü; daha kontrollü bir üretim süreciDayanıklılığın önemli olduğu dokuma ve örme
PolyesterSentetik (petrokimyasallardan)Hızlı kurur, kırışmaya dirençli, rengini iyi korurBakımı kolay giysiler, spor karışımları

Kendi notlarınız için bir sütun içeren tam çalışma tablosunu bu kursun sayfasındaki bağlantıdan indirin.

Yapay elyaf referans tablosu dosyasını indirin (Excel)

11Kendinizi test edin

1. Yapay selülozik elyafları sentetik elyaflardan ayıran tek cümlelik test nedir?

2. Viskoz sentetik bir elyaf mıdır?

3. 3,000 adetlik bir sipariş '%100 modal' belirtiyorsa, elyaf önce hangi iki aileye göre kontrol edilmelidir?

12Sözlük
TRENARFRAnlamı
Yapay elyafMan-made fibreليف صناعي (مُصنَّع)Fibre fabriquée par l'hommeA fibre manufactured in a factory rather than grown directly by a plant or animal; splits into cellulosic and synthetic families.
Selülozik elyafCellulosic fibreليف سليلوزيFibre cellulosiqueA man-made fibre that starts from natural plant cellulose, usually wood pulp, chemically processed into fibre; for example viscose.
Sentetik elyafSynthetic fibreليف اصطناعيFibre synthétiqueA man-made fibre built up from petrochemicals, such as polyester, nylon or elastane.
Odun hamuruWood pulpلُب الخشبPâte de boisProcessed plant cellulose, the natural starting material a cellulosic fibre is made from before it is turned into fibre in a factory.
PetrokimyasalPetrochemicalمادة بترولية كيماويةProduit pétrochimiqueA chemical building block refined from oil, the starting material a synthetic fibre is built up from.
Biyolojik olarak parçalanabilirBiodegradableقابل للتحلل الحيويBiodégradableAble to break down naturally over time; cellulosic fibres are biodegradable because their starting material is plant cellulose, unlike most synthetic fibres.
13Sonraki

Ders 2.2: Polyester ve naylon nasıl üretilir, ve neden pamuktan farklı davranırlar

Artık yapay bir elyafın selülozik veya sentetik olabileceğini, bunun başlangıç maddesine göre ayrıldığını biliyorsunuz. Bir sonraki ders sentetik aileyi ayrıntılı olarak açar: polyester ve naylonun gerçekte petrokimyasallardan nasıl üretildiğini, ve bu kökenin onları pamuktan neden bu kadar farklı yaptığını. Kurs haritasına dön

14Merdiven

TanıYapay selülozik elyafları sentetik elyaflardan ayıran tek cümlelik testi söyle.
BağlaDelta Garments'in ilk pamuk dışı kumaş talebinin neden farklı bir tedarikçi kutusu değil, farklı bir tedarikçi sorusu gerektirdiğini gör.
KarşılaştırBir selülozik elyafı bir sentetik elyaftan, başlangıç maddesi hakkında tek bir soruyla ayırt et.
Karar verBir spesifikasyon tablosunda "viskoz" gibi bir elyaf adını oku ve hangi tedarikçi ilişkisini gerektirdiğini söyle.